فن و پد گلخانه چیست؟

صنعت گلخانه از جمله روش‌های نوین تولید محصولات کشاورزی در شرایط کنترل شده است. در واقع فضای گلخانه به گونه‌ای طراحی شده که بتواند محصولات کشاورزی را از عوامل محیطی نامساعد مانند دماهای شدید، رطوبت و آلودگی‌های مختلف محافظت کند. در چنین شرایطی گیاهان در محیطی ایزوله و امن، رشد کرده و کیفیت و کمیت تولید آنها به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.

البته برای ایجاد چنین فضای مطلوبی از سیستم‌های مختلفی استفاده می‌شود که یکی از آنها فن و پد گلخانه نام دارد. برای آشنایی بیشتر با این سیستم مدرن گلخانه‌ای می‌توانید تا انتهای مطلب ما را همراهی کنید.

فن و پد گلخانه چیست؟

سیستم پد و فن در گلخانه‌ها، یک سیستم خنک‌کننده تبخیری است که نقش حیاتی در ایجاد شرایط بهینه برای پرورش گیاهان دارد. در واقع این سیستم به‌ صورت ویژه برای استفاده در فصل‌های گرم سال یا در مناطق خشک و گرم، جهت کاهش دما و افزایش رطوبت محیط طراحی شده است.

باید بدانید در شرایطی که دما در گلخانه‌ها به طور قابل توجهی افزایش ‌یابد، به سلامت گیاهان آسیب رسانده و رشد آن‌ها را مختل می‌کند. در این‌حالت این سیستم با استفاده از فرآیند تبخیر، هوای گرم را خنک کرده و رطوبت لازم را به فضا اضافه می‌کند. بنابراین نقش مهمی در بهبود کیفیت هوای محیط در چنین شرایطی به عهده دارد.

بیشتر بخوانید: محاسبه تعداد فن گلخانه

نحوه عملکرد سیستم فن و پد گلخانه

در این سیستم، پدهای سلولزی که در قاب‌های مخصوص از جنس آلومینیوم و گالوانیزه قرار دارند، بر روی دیواره‌های گلخانه یا سالن‌های صنعتی نصب می‌شوند. سپس آب به کمک پمپ‌های مکشی که برای این‌ منظور در سیستم پد و فن تعبیه گردیده‌اند از بین آن‌ها عبور می‌کند. همین مسئله منجر به تبخیر آب، رطوبت‌سازی، جذب گرمای محیط، خروج هوای نامطبوع و وارد شدن هوای خنک‌تر به محیط می‌گردد. به‌ طور کلی می‌توان گفت این سیستم مشابه کولرهای آبی عمل کرده و با عبور هوای گرم از روی پدهای مرطوب، دمای هوا را کاهش می‌دهد.

ویژگی‌های سیستم فن و پد گلخانه

سیستم فن و پد که در دسته سیستم‌های خنک کنند تبخیری قرار دارد، راهکاری مؤثر و کارآمد برای کنترل دما و رطوبت در محیط‌های کشت، به ویژه در شرایط آب و هوایی گرم و خشک به شمار می‌رود. در واقع امروزه سیستم فن و پد گلخانه به دلیل ویژگی‌های خاصی که دارد، به یکی از انتخاب‌های اصلی کشاورزان برای ایجاد شرایط مطلوب نگهداری گیاهان تبدیل شده است. برخی از این ویژگی‌های به شرح زیر هستند.

• نصب ساده و بدون پیچیدگی

یکی از ویژگی‌های بارز این سیستم، نصب آسان و سریع آن است. در واقع کاربران تنها با نصب فن‌ها و پدهای سلولزی می‌توانند به سرعت از مزایای سرمایش و تهویه مطبوع گلخانه‌ای که توسط آن ایجاد می‌گردد بهره‌مند شوند. این سادگی در نصب، به کشاورزان این امکان را می‌دهد که بدون نیاز به تخصص فنی بالا، سیستم مورد نظر را راه‌اندازی کنند.

• انعطاف‌پذیری در نصب

یکی دیگر ویژگی‌هایی که می‌توان در خصوص این سیستم به آن اشاره کرد، انعطاف‌پذیری بالا در نصب و راه‌اندازی است. در حال حاضر فن‌ها و پدهای سلولی را با ابعاد و اشکال مختلف می‌توان بر روی دیواره‌ها و ساختارهای مختلف گلخانه نصب کرد. این ویژگی باعث می‌شود که این سیستم به طور مؤثرتر در گردش هوا عمل کند و شرایط بهینه‌ای را برای رشد گیاهان فراهم آورد.

• خنک‌کنندگی و رطوبت‌گیری همزمان

ترکیب پد سلولزی با فن در این سیستم، امکان خنک‌کنندگی و رطوبت‌گیری همزمان هوا را فراهم می‌کند. این فرآیند نه تنها دمای محیط را کاهش می‌دهد بلکه رطوبت لازم برای رشد گیاهان را نیز تأمین خواهد کرد. بنابراین می‌تواند به بهبود شرایط رشد گیاهان کمک کند.

• کمک به جذب دی‌اکسید کربن

یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این سیستم گلخانه‌ای این است که به گیاهان کمک می‌کند تا دی‌اکسید کربن مورد نیاز خود را جذب کنند. بنابراین به کمک وجود چنین سیستمی رشد بهینه‌ای خواهند داشت.

مزایای استفاده از پد و فن در گلخانه

سیستم فن و پد گلخانه‌ای به دلیل طراحی ساده و کارآمد خود، مزایای بسیاری در پیشبرد اهداف صنعت نوین کشاورزی دارد. به همین جهت تمامی کشاورزان می‌توانند آن را بدون دغدغه و محدودیت خاصی در گلخانه‌ها پیاده‌سازی کنند. در ادامه به بررسی مزایای این سیستم خواهیم پرداخت.

یکی از مزیت‌های بهره‌مندی از پد و فن گلخانه، ماندگاری بالای پد سلولزی است. پدهای سلولزی از لحاظ ماندگاری نسبت به سایر محصولات مانند انواع پوشال‌ها برتری چشم‌گیری دارند. در واقع این پدها می‌توانند برای مدت طولانی بدون هرگونه ایراد ساختاری، رطوبت را در محیط گلخانه‌ای توزیع کنند. همین مسئله منجر به کاهش هزینه‌های نگهداری و تعویض آنها می‌شود و از لحاظ اقتصادی بسیار به صرفه خواهد بود.

مسئله دیگر در مورد نگهداری و تعمیرات آسان این دسته از تجهیزات گلخانه‌ای است. عمر مفید تجهیزات به کار رفته در این سیستم به ویژه اگر از برندهای معتبر تهیه شده باشند، معمولاً بین 3 تا 5 سال برای تجهیزات قابل تعویض و بیش از 10 سال برای سایر تجهیزات تخمین زده می‌شود. در واقع از آنجایی که در این سیستم پدهای سلولزی اصلی‌ترین تجهیزاتی هستند که نیاز به تعویض دارند، نصب، نگهداری و به‌روزرسانی تجهیزات این سیستم بسیار ساده است. این ویژگی موجب می‌شود که بتوان در صورت بروز هرگونه عیب، بدون نیاز به تخصص خاصی، تعمیرات لازم را انجام داد و از کارایی سیستم خود اطمینان حاصل کرد.

یکی از قابلیت‌های برجسته سیستم پد و فن در گلخانه‌ها، تولید رطوبت یکنواخت در تمامی فضای گلخانه است. به عبارت دیگر با تجهیز گلخانه به پد سلولزی و استفاده از اگزاست فن‌ها برای خارج کردن هوای نامناسب، می‌توان مطمئن شد که هوای خنک و مرطوب به طور یکنواخت در فضای گلخانه توزیع می‌شود. البته لازم به ذکر است که جانمایی صحیح اگزاست فن‌ها و نصب اصولی پد سلولزی در سیستم فن و پد گلخانه‌ای از عوامل کلیدی دستیابی به این هدف به شمار می‌روند و باید حتما مدنظر قرار بگیرند.

می‌دانیم که کنترل دما و رطوبت در گلخانه‌ها از اهمیت بالایی برخوردار بوده و اگر گرمایش گلخانه از کنترل خارج شود، محصولات کشت شده از بین می‌روند. همچنین باید دانست که نوسانات دما در محیط خارج گلخانه‌ها می‌تواند بر شرایط داخل آنها تاثیرگذار باشد. بنابراین، وجود یک سیستم دقیق کنترل دما و رطوبت مانند سیستم پد و فن می‌تواند با کنترل جریان آب، سطح رطوبت و دما را به شکل مؤثرتری مدیریت کند. از این‌رو شرایط ایده‌آلی را برای رشد گیاهان فراهم خواهد آمد.

یکی دیگر از مزایای استفاده از این سیستم جلوگیری از ورود حشرات موذی به گلخانه به شمار می‌رود. در واقع این سیستم با نوع ساختاری که در مکش هوای گرم، نحوه تبادل هوای مؤثر بین داخل و خارج و ایجاد رطوبت در محیط دارد، مانع از ورود حشرات موذی به داخل گلخانه‌ها می‌شود.

چرا فن و پد گلخانه ای ؟!

با استفاده از پدهای سلولزی با کیفیت، راندمان سیستم می‌تواند به 80 درصد برسد. از طرفی این سیستم قابلیت استفاده همزمان با دیگر سیستم‌های خنک‌کننده مانند مه‌پاش را دارد. در این‌ حالت کارایی کل سیستم به طرز چشمگیری افزایش خواهد یافت. همچنین در پاسخ به این سوال می‌توانیم بیان کنیم که عدم نیاز به متراژ خاص نیز یکی دیگر از ویژگی‌های بارز این سیستم است. لازم به ذکر است که این سیستم به گونه‌ای طراحی شده که حتی در گلخانه‌های کوچک نیز می‌توان با استفاده از آن به بالاترین راندمان موردنظر دست پیدا کرد.

سیستم فن و پد در گلخانه‌ها با کمترین تولید زباله و عدم انتشار آلاینده‌های سمی، سازگاری بالایی با محیط زیست دارد. این ویژگی باعث می‌شود که این سیستم به عنوان یک گزینه مناسب برای مدیریت دما و رطوبت در کشت‌های گلخانه‌ای شناخته شود.

این نوع محصول که از پدهای سلولزی و یک فن تشکل شده، به‌ طور خاص برای تأمین شرایط ایده‌آل رشد گیاهان در فصل‌های گرم سال و استفاده در مناطق گرمسیری طراحی گردیده است. در واقع نوع ساختار آن به‌ گونه‌ای است که هر چه دما بالاتر باشد، تأثیرپذیری بیشتر از خود نشان می‌دهد.

نکته مهم دیگر اینکه باید از عملکرد محصول اطمینان کسب نموده تا در صورت قرار گرفتن در کنار سیستم‌های گلخانه‌ای دیگر همچون کوره هوای گرم و کولر صنعتی و گرماتاب گلخانه ای، بتواند بازدهی مطلوبی را در محیط از خود بر جا بگذارد.

عوامل موثر بر قیمت سیستم فن و پد گلخانه

یکی از نکات مهمی که در زمان راه‌اندازی این سیستم باید مدنظر قرار دهید، قیمت تمام شده پروژه متناسب با بودجه‌ای است که برای اجرای آن در نظر گرفته‌اید. بنابراین باید پیش از اقدام به هرکاری نسبت به قیمت اجرای پروژه فن و پد در گلخانه‌‌ها اطلاعات کافی را کسب نمایید و با پارامترهای موثر در این زمینه آشنا شوید.

در همین راستا باید بدانید که قیمت این سیستم تحت تأثیر عواملی همچون ابعاد سیستم، تعداد پدها و فن‌ها، نوع متریال به کار رفته، کیفیت و میزان اعتبار برند تولیدکننده آن‌ها قرار دارد. علاوه بر آن باید دستمزد تیم اجرایی و هزینه‌های احتمالی ایجاد شده در روند نصب و راه‌اندازی سیستم را نیز در زمان برآورد قیمت‌ها مدنظر قرار دهید.

خرید انواع فن و پد گلخانه‌

با توجه به مزایای متعددی که سیستم فن و پد در گلخانه‌ها از آن برخوردار است، انتخاب آن نه تنها به افزایش راندمان کشت کمک می‌کند بلکه موجب صرفه‌جویی در هزینه‌ها نیز خواهد شد. البته اگر به دنبال خریدی مطمئن و اقتصادی هستید، باید با پارامترهای مختلفی که در انتخاب مناسب سیستم فن و پد گلخانه و نصب آن تاثیر دارند آشنا باشید. یکی از مهم‌ترین نکات خرید این سیستم توجه به ابعاد محل نصب و نوع کاربری محیط است. پس باید پیش از اقدام به خرید، شرایط محیط به خوبی کارشناسی شود تا مشکلی در این زمینه رخ ندهد. از طرفی توجه به کیفیت قطعاتی که در این سیستم به کار رفته، نقش بسیار مهمی در افزایش راندمان کار دارد.

بنابراین خرید از محلی معتبر که بتواند متناسب با شرایط محیط و پس از انجام کارشناسی‌های مورد نیاز، بهترین و با کیفت‌ترین سیستم را در اختیار شما قرار دهد از اهمیت بالایی برخوردار است.

برای این منظور ما توصیه می‌کنیم قبل از نهایی کردن خرید خود، با کارشناسان گرما پارت ارتباط برقرار کرده تا با کسب اطلاعات دقیق‌تر و نکات محاسبه پد و فن برای گلخانه، شما را در امر خریدی کارآمد همراهی کنند.