اگر با دستگاه گرماتابشی و تکنولوژی آن آشناییت داشته باشید، حتما میدانید که یکی از قسمتهای مهم آن، مشعل است. در کنار قطعاتی مثل فن و برد و لوله و رفلکتور، مشعل گرماتابشی نقش حیاتی در عملکرد دستگاه داشته و میبایست از کیفیت بالایی برخوردار باشد.
مشعل گرماتابشی چیست؟
هیترهای تابشی لولهای محصولاتی گرمکننده محسوب میشوند که راندمان بالایی را از خود برجا گذاشته و برخلاف نسل قبل هیترها، در مصرف سوخت هم صرفهجویی میکنند. این محصول را با نامهای مختلفی میشناسند، از جمله: هیتر تابشی، گرما تاب و بخاری سقفی. یکی از بخشهای مهم برای فعالیت دستگاه، مشعل هیتر تابشی است که وظیفه ایجاد حرارت و شکلدهی دما را بر عهده دارد.
مشعل هیتر تابشی اجزایی همچون شیر برقی، جرقهزن، برد الکترونیکی، ایرسوئیچ، سرشعله، فلنچ و دسته سیم را در دل خود جای داده است و ایجاد احتراق و شکلدهی حرارت در محصول توسط این قطعه صورت میپذیرد.
زمانی که دستگاه روشن میشود، فن مکنده به کار میافتد و در نتیجه، خلأ نسبی در لولههای دستگاه ایجاد میشود. این خلأ به اکسیژن اجازه میدهد تا به مشعل وارد شده و با گاز ترکیب گردد. سپس، با کمک یک جرقه زن، این مخلوط مشتعل شده و شعلهای در لولههای دستگاه به وجود میآید و جریان مییابد.
رله الکترونیکی نیز در ساختار این بخش، مسئول کنترل مرکز فرمان مشعل گرماتابشی هست و وظیفهاش نظارت بر اختلاف فشار با ایرسوئیچ میباشد. در صورت مسدود شدن مسیر جریان هوا، جریان گاز دستگاه از طریق شیر برقی و با اعلام برد الکترونیکی قطع میگردد.

تنظیم مشعل گرماتابشی چگونه است؟
دانستیم که عملیات سوزاندن و اشتعال، به وسیله مشعل گرماتابشی در محصول انجام میشود که این جزء اساسی، تأثیر بسزایی در عملکرد کلی دستگاه دارد. اگر مشعل به درستی تنظیم نشده باشد، ممکن است باعث ایجاد دوده و کاهش کارایی دستگاه گردد. در خصوص لازم بوده تا در زمان خرید، از ایمنی و کیفیت مشعل مطمئن شوید.
برای اینکه احتراق به طور کامل و مؤثر انجام شود، باید نسبت ترکیب اکسیژن و گاز بر اساس مدل دستگاه و ظرفیت حرارتی آن، طبق دستورالعملهای کیفی تنظیم گردد. لازم به ذکر است که اگر مقدار اکسیژن یا گاز با نسبت مطلوب خود تداخل داشته باشد (چه کمتر و چه بیشتر)، سیستم نتوانسته حرارت مورد نظر را تولید نموده و یا به دودهزنی دچار خواهد گشت.
تنظیم مشعل گرماتابشی شامل چند مرحله کلیدی است که برای دستیابی به احتراق بهینه و عملکرد مطلوب دستگاه ضروری است:
- بررسی نسبت ترکیب گاز و اکسیژن: برای تنظیم مشعل، ابتدا باید نسبت ترکیب گاز و اکسیژن را بر اساس مدل دستگاه و ظرفیت حرارتی آن مشخص کنید.
- تنظیم شیر گاز: شیر گاز نیز میبایست به گونهای تنظیم گردیده که جریان گاز به میزان مناسب و مطابق با نسبت تعیین شده باشد. این کار معمولاً با استفاده از یک ابزار اندازهگیری فشار انجام میشود.
- تنظیم ورودی هوا: در تنظیم مشعل گرماتاب، ورودی هوا هم باید دارای اکسیژن کافی به منظور احتراق را فراهم نموده که این تنظیم میتواند شامل تغییر در دریچههای ورودی هوا باشد.
- آزمایش احتراق: پس از انجام تنظیمات، باید احتراق را آزمایش کنید. این آزمایش شامل بررسی رنگ شعله و میزان دوده تولید شده است که شعله استاندارد، رنگ آبی و بدون دوده دارد.
- تنظیم مجدد در صورت نیاز: اگر شعله به رنگ زرد یا نارنجی باشد یا دوده تولید کند، تنظیمات را مجدد انجام داده تا نسبت گاز و اکسیژن به حالت مطلوب برگردد و جلوی هرگونه خطر احتمالی گرفته شود.
فراموش نکنید که پس از تنظیم، مشعل را به طور دورهای چک کنید تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود و در صورت نیاز، تنظیمات مجدد انجام شود. با رعایت این مراحل، میتوان از عملکرد بهینه مشعل گرماتابشی و احتراق کامل مطمئن شد.
بیشتر بخوانید: قطعات گرماتاشی را بشناسید

اهمیت تنظیم مشعل هیتر گرماتاب
بخاری تابشی گرماتابشی در محیطهای مختلفی بهکار رفته که شامل صنایع، فضاهای تجاری و تفریحی، رستورانها و همچنین گلخانه و مرغدای میشوند و تنظیم بودن مشعل دستگاه برای فعالیت اصولی، راندمان و بازدهی مناسب، امری ضروری محسوب میگردد.
تنظیم صحیح مشعل باعث میشود که احتراق به طور کامل و مؤثر انجام شود، که در نتیجه کارایی دستگاه افزایش مییابد و مصرف سوخت کاهش مییابد. همچنین احتراق ناقص منجر به تولید دوده و گازهای مضر خواهد شد و با تنظیم مناسب مشعل، میتوان از تولید آلودگی و دوده جلوگیری کرد تا هم محصولها و هم محیط زیست آسیب نبینند.
مورد دیگر اینکه عملکرد صحیح مشعل گرماتابشی و احتراق بهینه میتواند به کاهش استهلاک و آسیب به دستگاه کمک کند و در نتیجه عمر مفید آن را افزایش دهد. مسئله دیگر که اهمیت داشته، ایمنی میباشد. اگر این قطعه به صورت اشتباه تنظیم شود خطرات ایمنی مانند انفجار یا آتشسوزی را به همراه دارد و بایستی به آن توجه کامل داشت.
همچنین تنظیم مشعل هیتر تابشی به دستیابی به حرارت مطلوب و یکنواخت کمک مینماید که برای بسیاری از فرآیندها و کاربردها ضروری است و نیازمند گستردگی و یکسانی دما در تمام محیط میباشند. در نهایت، با بهینهسازی مصرف سوخت و جلوگیری از آسیب به دستگاه، هزینههای عملیاتی و تعمیرات هم کاهش مییابد.
- کارایی بهینه
- کاهش آلودگی
- افزایش عمر دستگاه
- تأمین حرارت مطلوب
- ایمنی محیط و افراد
- کاهش هزینهها

نکات مهم درباره مشعل گرماتاب
در وهله اول، ما نصب گرماتاشی گازی و تنظیم بودن آن را توصیه میکنیم که توسط شرکت تولیدکننده اجرا شود تا در زمان گارانتی و خدمات به مشکلی برنخورید. نکات مهمی در مورد تنظیم مشعل گرماتابشی مطرح هست که ذکر میکنیم و آنها را به یاد داشته باشید. نکته اول اینست که مشعل دستگاه از اجزای اصلی و با کیفیت تولید گردیده تا عملکرد بهتری را در پی داشته باشد.
مورد دیگر طول شعله است. حداکثر طول شعله باید دو و نیم متر از فلنچ مشعل تجاوز نکند. رنگ شعله نیز حائز اهمیت هست و میبایست به رنگ آبی باشد که نشاندهنده احتراق کامل است.
شیر برقی نیز قسمتی از ساختار مشعل بوده که آن هم باید تنظیم باشد. تنظیم پیچ ورودی گاز در شیر برقی باید تنها توسط کارشناسان فنی شرکت انجام شود. لذا از هرگونه تغییر یا دستکاری در این پیچ خودداری کنید. تغییر در تنظیم این پیچ میتواند منجر به نوسان در شعله و ورود نامناسب گاز به مشعل شده که این وضعیت امکان داشته احتراق کامل را تحت تأثیر قرار دهد.
اگر تنظیم مشعل هیتر تابشی به درستی انجام نشده باشد، خطر تجمع گاز وجود دارد! ورود بیش از حد گاز به مشعل و تجمع آن در داخل میتواند خطر انفجار را به همراه داشته باشد. از سوی دیگر در صورت تنظیم صحیح مشعل، مصرف گاز به طور قابل توجهی کاهش مییابد.
راندمان تابشی و دمای لوله یکی از نکات مهم در خرید گرماتابشی است و در صورتی که احتراق به درستی انجام شود، دمای لولهها به حدود 450 درجه سانتیگراد خواهد رسید. همچنین با تنظیم صحیح مشعل و انجام احتراق مطابق با ظرفیت حرارتی مشخص شده، عمر دستگاه افزایش یافته و از خرابی مشعل جلوگیری میشود.
از جمله موارد مهم دیگر، خطر دماهای بالاست! اگر دمای احتراق از حد مجاز بالاتر رود، دمای سطح لوله آتشخوار نیز افزایش مییابد که منجر به سوراخ شدن لوله خواهد شد. از طرف دیگر اگر توربولاتورهای داخل لولهها به درستی نصب نشوند، این موضوع باعث پایین آمدن دمای سطح لولهها میشود.
بیشتر بخوانید: مشخصات فنی گرماتابشی

میزان انرژی مشعل هیتر تابشی چقدر باید باشد؟
هیترهای تابشی برای فعالیت به گاز و برق نیاز دارند، اما عمده سوخت مصرفی آنها گاز است. مشعل گرما تابش بهینهترین عملکرد خود را زمانی ارائه میدهد که از گاز شهری با فشاری حدود 17 الی 20 میلی بار استفاده شود. بنابراین، ضروری است که ورود گاز با دبی مناسب و فشار مشخص به دقت مدیریت گردد.
در این خصوص به جهت تنظیم و کنترل فشار ورودی گاز، میتوان از گاورنر و استابلایزر بهره گرفت. همچنین، در انتهای لوله گاز، وجود یک تبدیل سهچهارم الزامی هست، چرا که شیلنگ گاز دستگاه با همین سایز و طول 1 متر طراحی شده است. همچنین، باید اطمینان حاصل شده که فاصله لوله گاز تا دستگاه حداقل 50 سانتیمتر باشد.
در مورد برق مصرفی، مشعل دستگاه از نوع تکفاز است و باید با استفاده از سه رشته کابل شامل فاز، نول و ارت به دستگاه متصل شود. در صورتی که فاز و نول به اشتباه وصل شوند، مشعل قادر به روشن شدن نخواهد بود. علاوه بر این، استفاده از ارت با کیفیت و با جریان صفر در ورودی مشعل بسیار حیاتی است، زیرا عدم رعایت این نکته منجر به اختلال در عملکرد قطعه میگردد.
شرایط نصب بخاریهای تابشی
حال که در مورد مشعل گرماتابشی اطلاعات کاملی را کسب کردیم، خوب است که به نصب این محصول هم اشاراتی داشته باشیم. نصب بخاری تابشی در سقف، دیوار و در موارد مدلهای سرامیکی، با پایه انجام میپذیرد که نیازمند دقت و رعایت نکات خاصی است تا عملکرد بهینه و ایمنی دستگاه تضمین شود.
سیستم گرمایش تابشی باید در فضایی نصب شود که به خوبی بتواند گرما را توزیع کند. از نصب در مکانهای بسته و بدون تهویه مناسب خودداری کنید. همچنین اطمینان حاصل کرده که هیتر حداقل یک فاصله مناسب از دیوارها و سایر موانع داشته باشد تا از خطر آتشسوزی جلوگیری شود.
استفاده از براکتهای مناسب هم باید در نظر گرفت. براکتهای مخصوص نصب هیتر گرماتابشی را با توجه به وزن و ابعاد دستگاه انتخاب کنید؛ پایهها نیز باید به طور محکم به دیوار یا سقف متصل شوند تا از هرگونه لرزش یا افتادگی جلوگیری شود. هرچند این موارد را باید به خود تولیدکننده بسپارید.
چون این دستگاهها گازسوز بوده، اتصالات گازکشی آنها را میتوان از جمله مهمترین بخشهای نصب دانست. لولههای گاز باید به درستی و با استفاده از اتصالات استاندارد به هیتر متصل شوند و در صورت نیاز از یک گاورنر برای تنظیم فشار گاز بهره برد. نکته دیگر اینکه دستگاه میبایست به گونهای نصب شده تا گرما به طور یکنواخت در فضا پخش شود و از سوی دیگر خطر سوختگی رخ ندهد.

جمعبندی
هیترهای گرمایشی تابشی که با نام گرما تابشی معروف شدهاند، از بهترین دستگاههای گرمگننده برای اکثر محیط به شمار میروند. این محصول دارای قسمت مشعل بوده که وظیفه احتراق و ایجاد حرارت را دارد. مشعل گرماتابشی خود نیز دارای اجزایی بوده که همگی آنها باید تنظیم بوده تا بهترین عملکرد را داشته باشند و نیازهای گرمایشی را برآورده نمایند. از اینکه با گرما پارت همراه بودید، ممنونیم.
سوالات متداول
1. چگونه میتوان فشار گاز مشعل گرماتابشی را تنظیم کرد؟
برای تنظیم فشار گاز مشعل بخاری گرماتاب، میتوانید از یک گاورنر و استابلایزر استفاده کنید. این تجهیزات به شما کمک میکنند تا فشار ورودی گاز را به مقدار مطلوب برسانید.
2. آیا نیاز به تنظیم دبی گاز نیز هست؟
بله، دبی گاز نیز باید به دقت تنظیم گردیده تا مشعل به درستی و اصول استاندارد عمل نماید. اطمینان حاصل نموده که دبی گاز متناسب با نیاز مشعل باشد.
3. چگونه میتوان از نشت گاز جلوگیری کرد؟
برای جلوگیری از نشت گاز، از اتصالات استاندارد و با کیفیت بهره برده و پس از نصب، نشت گاز را با استفاده از محلول صابونی بررسی کنید. در خصوص توصیه میکنیم نظرات کارشناسان برندها را پرسوجو نمایید.
4. مشعل هیتر تابشی در چه شرایطی روشن نمیشود؟
اگر فاز و نول به اشتباه متصل شوند یا ارت با کیفیت و با جریان صفر در ورودی مشعل استفاده نشود، مشعل روشن نخواهد شد. همچنین، فشار و دبی گاز نیز باید در محدوده مجاز باشد.
5. چگونه میتوان دمای مشعل را تنظیم کرد؟
دمای مشعل گرمایش تابشی با استفاده از ترموستات یا کنترلرهای دما تنظیم میشود. البته لازم به ذکر هست که ابتدا مطمئن شده تا این تجهیزات به درستی نصب و تنظیم شدهاند و خودکار تنظیم باشند.
6. مشعل گرما تاب چه نوع برقی نیاز دارد؟
مشعل دستگاه گرما تابش به برق تکفاز نیاز دارد که در کنار آن، باید از گاز شهری با فشار حدود 18 میلی بار هم تغذیه نماید.